شاخه پیدا زادان(قسمت دوم)

راسته مخروط داران (coniferales or coniferae)

 

این گونه اسپرم های آن ساده و غیر متحرک است و بوسیله باد گرده افشانی می کند.برگ سوزنی شکل. دارای 7 تیره و 48 جنس و 520 گونه است.

 

بعضی از تیره های آن:

 

تیره سرخدار taxaceae

 

برگها پهن و یا تخت گلهای نر خوشه ای و ماده منفرد.-دانه خشک یا فندقه که با پوستی گوشتی و قرمز رنگ.

از این تیرره یک جنس و یک گونه به نام سرخ دار taxus baccata  در ایران در جنگلهای گرگان و در عباس آباد وجود دارد.در جهان 3 جنس و 14 گونه وجود دارد.

 

تیره پودوکارپاسه  podocarpaceae

 

برگها دایمی متناوب یا متقابل. یا بدون برگ یا پهن برگ. این تیره دارای 12 جنس است.

 

تیره آروکاریا aroucariaceae

 

درختانی بلند.تا ارتفاع 35 متر.با شاخه های کم و بیش منظم.

گلهای نر به صورت مخروط انتهایی یا جانبی

مخروطهای ماده با فلسهای یک دانه ای ،چوبی،خیلی بزرگ. دانه های درشت و بال دارو یا بدون بال.

لپه ها 2 تایی و به ندرت 4 تایی .

این تیره در ایران دو جنس  araucaria  و agathis  و حدود 32 گونه دارد که Araucaia imbricate در شمال ایران به صورت کاشته شده دیده می شود.

 

تیره سفالوتاکزاسه cephalotaxaceae

 

این تیره دو جنس cephalotaxus ,amentotaxus  با 6 گونه دارد.

در ایران وجودندارد.در غرب چین و شرق چین وجود دارد.

 

تیره کاج pinaceae

 

کاج الدار یا کاج تهران pinus eldarica  درایران حالت بومی دارد.

دارای برگهای سوزنی فراهم یا دسته ای ودایمی دارد.میوه آن مخروطی و دانه در کنار فلسهای پوشاننده مخروط قرار گرفته.

این خانوارده 9 جنس و حدود 165 گونه دارد. که اسامی آن به شرح زیر است:

1.سدروس cedrus

2.نراد  abies  

3.دوگلاس pseudolarix

4.لاریکس larix

5.نوئل picea

6.کاج pinus

7.keteleeria

8. tsuga

 

 

 

از نمونه های بالا گونه های کاشته شده در ایران:

 

نراد که دارای چوب با ارزشی است.

سدر cedrus در پارکها و در شمال هم کاشته شده.

نوئل و نوئل نقره ای در ایران کاشته شده. نوئل سیاه بیش از 80 متر ارتفاع دارد.

کاج که دارای گونه های فراوان است.

کاشفی –لا به لایی –دریایی –سیاه –حلب –تهران –بادامی-زرد

 

 تیره تاکزودیاسه  taxodiaceae

 

دارای برگهای سوزنی و فلسی شکل است.به ندرت خزان کننده.دارای 10 جنس و 16 گونه است.مانند

کرپتپومریا cryptomeria gaponica

سکویا Sequoia sempervirens

درخت غول sequoiadendron giganteum

تاکزودیوم taxodium distichum

 

تیره سرو، زربین Cupressaceae

 

درخت یا درختچه ای، برگها دایمی، سوزنی یا درفشی.

مخروط نر کوچک با 2-24 پرچم

مخروط ماده انتهایی ،فلسها سپری در جنس های chamaecyparis , cupressus ی یا گوشتی در juniperus

این تیره در جهان حدود 15-16 جنس و حدود 140 گونه دارد.

دارای گونه های زیر است

Cupressus

Platycladus spach

Juniperus

 سرو های بومی ایران:

زربین و سرو شیرازی

و گونه کاشته شده در ایران سرو سیمین و شبه سرو

نوش یا توجا در پارکها به صورت پرچین کاشته می شود.

ارس juniperus spp 5 گونه دارد و مهمترین آنها

ارس –پیرو -مای مرز(juniperus Sabina)

 

راسته گنتال Gnetales

 

در صفات زیر با سایر بازدانگان تفاوت دارد

مخروط نر مرکب ، برگهای متقابل یا فراهم ، وجود آوند در چوب ثاویه و عدم وجود کانالهای رزین دار .

فقط وجود دانه لخت این را به راسته gymnosperms  نزدیک می کندو فقط تیره Ephedracee از نظر تاریخی و دیرین شناسی شبیه بازدانگان است.

 

تیره ارمک Ephedraceae

 

درخچه هایی به طول 2.5 متر،پر شاخه ، گلهای نر بصورت مخروط مرکب محوری ،هر مخروط دارای 2-8 جفت برگه متقابل ،دو برگه اولی عقیم و بقیه دارای یک گل نر.هر گل دارای دو فلس که آن را معادل گلپوش perianth می گیرند. دو جنسی ،گیاه دو پایه

دارای تخمکهای لخت در انتها

دانه دارایی پوسته ای چرمی یا گرد یا استوانه ای ،غشایی یا بال دار ،گرد یا استوانه ای که سین کارپ سته مانند را که اغلب قرمز رنگ است تشکیل می دهد.

این تیره یک جنس Ephedra و حدود 6 گونه دارد که در اغلب نقاط ایران پراکنده اند و گونه های مهم آن با نام عمومی ارمک،علی جونک عبارت ان از:

E.foliat

E.intermedia

E.procera

E.pachyclada

E.ma jor

 

از نظر اقتصادی و دارویی ،آلکالوئید افدرین دارند که بمصرف پزشکی می رسد.

 

 

جمع آوری :مسعود دودل - دانشجو ارشد علوم گیاهی

 

شاخه پیدا زادان(قسمت اول)

شناسایی شاخه پیدا زادان(division phanerogams or spermatophytes)

بازدانگان gymnosperms

 

اختصاصات بازدانگان و تفاوت اساسی آنها با نهان دانگان

1.دانه های لخت، بر روی مخروط رشد می کند

2.عدم وجود آوند در چوب ثانویه

3.دارای کانالهای رزین دار

4.بدون گل ولی دارای تخمک و کیسه گرده  که د رمخروط قرار گرفته

 

 انوع گونه های بازدانگان

 

Cycadales

Ginkgoales

Coniferae

Gnetales

 

راسته سیکادال cycadales

تیره سیکاس cycadaceae

 

گیاهی نخل مانند.در ایران گونه بومی نداریم – عقیده بر این بود مرز حد واسط بین سرخسها و گیاهان بازدانه است ولی با مطالعه فسیل آنها که cycads یک بازدانه حقیقی است. 9 جنس و 100گونه دارد.در مناطق گرم و نیمه مرطوب رشد می کند.

برگهای نخل مانند دارد-میکروسپرانژهای فراوان دارد. اغلب زینتی است.دانه های آن خوراکی است که حدود 20 تا 30 درصد نشاسته دارد که پس از حذف سم آن قابل خوردن است.

زامیا در این تیره قرار دارد که دو تخمکی است،استروبیل نر آن از ماده بزرگتر است که استروبیل های دانه ای آن جزه بزرگترین و سنگین ترین اندامهای تولید مثلی در بین گیاهان دانه دار است.

در این تیره جنس Dioon در داشتن مگاسپوروفیل های سپری شدیدا نا متقارن با تخمک های پایک دار از سایرین متمایز است.احتمالا جنس خواهر برای بقه جنسها است.

راسته ژینکوال Ginkgoales

تیره ژینکوginkgoaceae 

یک جنس و یک گونه دارد به نام ژینکو ginkgo biloba

از صفات ابتدایی آن اسپرم متحرک و فاقد لوله گرده است .برگها متناوب – دارای مخروط شاتون مانند- حاوی دو کسه گرده بر روی هر پایک sporophyll

میوه(دانه) سته ای و گوجه مانند –خیلی در ایران کمیاب است.

 

 

جمع آوری :مسعود دودل - دانشجو ارشد علوم گیاهی

کلسیم

نقش کیلسیم

 کاتیونهای ca²⁺ غالبا بارهای  منفی ماکرومولکولهای بیولوژیکی(پروتئینی و فسفو لیپدی) را خنثی می کندد.غالبا به صورت ترکیب با آنیونهای معدنی و آلی،نمکهای غیر محلول را تشکیل می دهند.اسیدهای پکتیکی دیواره های سلولی بخش اعظم کلسیم را تثبیت می کنند.کلسیم برای انجام میتوزها ضروری است.کوفاکتور تعدادی از انزیمها است.همچنین در جذب نیترات ها نقش مهمی ایفا می کند.

 کمبود کلسیم

نکروز نوک برگهای جوانه های انتهایی را شامل می شود.به قسمتی که به هنگام رشد مجدد ،برگها فاقد نوک بوده و دارای حاشیه های سالم می باشد. ریشه گیاهانی که کمبود کلسیم دارند قهوه ای، کوتاه ،  و منشعب می شوند. 

کمپلکس کلسیم-کالمودولین

کلسیم می تواند با اتصال مستقیم به برخی پروتئینها ،مانند کانالها،آنها را فعال سازد.اما بیشترین اثرات کلسیم از اتصال کلسیم به پروتئینهای کالمودولین ناشی می شود. کالمودولین یک پروتئین بسیار حفظ شده است که در تمام یاخته های یوکاریوتی فراوان می باشد ولی به نظر می رسد در یاخته های پروکاریوتی دیده نمی شود.کالمودولین در سیتوزول  یاخته های گیاهی وجود دارد.در انواع گوناگون پروتئینهای متصل شونده به کلسیم محل مشابهی برای اتصال به کلسیم ،موسوم به بازوی EF یافت شده ات.این نام از دو بازوی موسوم به EوF مشتق شده است که بخشی از ناحیه متصل شونده به کلسیم پروتئین پاروآلبومین هستند.هر مولکول کالمودولین با اتصال به چهار یون ca_­­²⁺ تغییر پیکربندی می تواند به پروتئینهای دیگر متصل شود و آنها را فعال کند.  کمپلکس ca²⁺ -کالمودولین می تواند مستقیما برخی از آنزیمها نظیر ATPase  وابسته به ca²⁺ شامه ای را به بیرون یاخته پمپ می کند،فعال سازد،اما بیشترین اثرات کلسیم فعال سازی پروتئین کیناز وابسته به ca²⁺ -کامودولین است (CAM) کیناز می باشد.CAMکینازها باقیمانده های سرین و ترئونین آنزیمهای هدف خود را فسفریله می کنند و موجب فعال شدن انزیم می شوند .

ساختار کالمودولین:

A)   کالمودولین مرکب از دو انتهای کروی است که توسط یک مارپیچ a انعطاف پذیر از هم جدا شده اند..هر یک از این دو انتهای کروی شکل دو محل اتصال برای کلسیم دارند.

B)   وقتی کمپلکس همتافته کلسیم-کالمودولین به یک پروتئین متصل می شود به اصطلاح به دور آن می پیچد.

 

جمع آوری :مسعود دودل - دانشجو ارشد علوم گیاهی